საბადურის ტყე: როგორ მოვიდეთ, რა ვნახოთ — სრული გიდი

არსებობს ადგილები, სადაც წასვლამდე გეგმები, სახელმძღვანელოები და მარშრუტების დაგება საჭირო არ არის. საბადურის ტყე სწორედ ასეთია. თბილისი-თიანეთის გზატკეცილიდან გადაუხვევ, ძრავს გამორთავ, მანქანიდან გამოხვალ — და ყველაფერი თავისთავად ნათელი ხდება: ამიტომ ღირდა ამოსვლა. ნოტიო მიწის სუნი, ფოთლებისა და ხის ქერქის სიგრილე, სიჩუმე, რომელსაც მხოლოდ ფრინველების ხმა არღვევს — და ხეები, წიფლები, მუხები, ისახვე, ისე მაღლა რომ იზრდებიან, კენწეროს სანახავად თავი უნდა ასწიო.

საბადურის ტყე მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ზღვის დონიდან 600-დან 1700 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. თბილისის ცენტრიდან დაახლოებით 45 კილომეტრია — მანქანით დაახლოებით ერთი საათის სავალი. ქართული ტურიზმის გეოგრაფიაში ეს „კარის მეზობელია" — მაგრამ დედაქალაქის სტუმართა უმეტესობა აქ მაინც ვერ აღწევს, მცხეთის თუ სტეფანწმინდის გაკვალულ ბილიკებს ამჯობინებს.

და ამაში ცდებიან.

საბადური — სახელი, რომელსაც ლეგენდა უდევს საფუძვლად

ტყის სახელს ლამაზი ლეგენდა უკავშირდება: ოდესღაც ტყის სიღრმეში ბედნიერი სოფელი არსებობდა. მოსახლეობა ძალიან ბედნიერად ცხოვრობდა, ამიტომ სოფელს „საბადური" ეწოდა — სახელი, რომელიც ქართულში ბედნიერებასთანაა დაკავშირებული. დროთა განმავლობაში სოფელი გაუდაბურდა, მაგრამ ტყემ სახელი შეინარჩუნა.

საბადურის ტყე შედის თბილისის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში — საქართველოს პირველ ეროვნულ პარკში, რომელიც 1973 წელს დაარსდა. პარკის ფართობი 243 კვ. კმ-ია, კავკასიის მთავარ ქედზე მდებარეობს. საბადური მისი ყველაზე პოპულარული და ულამაზესი ნაწილია.

ტყის ფართობი დაახლოებით 5 125 ჰექტარია. ძირითადად წიფლისა და მუხის ხეებია, იშვიათი სახეობებიც გვხვდება: კოლხური სამშო, წითელი მაჩხვი, უხეში თელა, პონტური მუხა. ცხოველთა სამყარო: მელია, მგელი, შველი.

ოთხი სეზონი — ოთხი განსხვავებული ტყე

საბადური ორჯერ ერთნაირი არასდროს გამოიყურება. ყველა სეზონზე ლამაზია, მაგრამ თითოეულს თავისი განწყობა აქვს.

გაზაფხული

ტყის გამოღვიძების დრო. ბილიკები თოვლის დნობის შემდეგ რბილი და ნოტიოა, ჰაერი ახალი სიცოცხლის სუნით არის სავსე. კარგია პირველი ნახვისთვის.

ზაფხული

პიკნიკის სეზონი. ხის ვარჯი ქალაქის სიცხეზე გაცილებით გრილია, ამიტომ ივლის-აგვისტოში ოჯახები სრული აღჭურვილობით ჩამოდიან.

შემოდგომა

ფოტოგრაფის სეზონი. საბადური თბილისზე მაღლაა, ამიტომ შემოდგომა ცოტა ადრე დგება — ოქტომბერი ფერების სანახავად ყველაზე სწორი დროა. დაახლოებით 15 ოქტომბრის ახლოს — კვირა-ორი — ყველაზე ოქროსფერი პერიოდია.

ზამთარი

ყველაზე ჯადოსნური დრო. იანვარ-თებერვალში ტყე ზღაპრულ ლანდშაფტად იქცევა: ხეები თოვლით და ინელით არის დაფარული, ოქროსფერი სინათლე კენწეროებს შუა ანათებს. მინიმალური ბრბო, მაქსიმალური განწყობა. თუ თბილისთან ახლოს თოვლის ნახვა გსურთ, ეს სწორი ადგილია.

რა ღირს საბადურში გაკეთება

2017 წლიდან ტყეში ტურისტული ინფრასტრუქტურაა მოწყობილი: საპიკნიკე და საკარვე ადგილები, ცეცხლის დასანთები ზონები, საინფორმაციო დაფები ძირითად ბილიკებზე. ველობილიკებიც არის.

ლაშქრობა. ბილიკების ქსელი მოიცავს ბრტყელ ბილიკებსაც და სიმაღლის ცვლილებებიანი მარშრუტებსაც. რელიეფი უთანასწოროა — ზემოთ-ქვემოთ. კარგი ძირის ფეხსაცმელი სავალდებულოა. ტყეში შესვლა გულელების სოფლიდანაა ყველაზე მოსახერხებელი.

კემპინგი. ტყეში სპეციალური სამანდილო ადგილებია. შეიძლება საღამოს ჩამოსვლა, კარვის გაშლა და ღამე კავკასიურ ბუნებაში გატარება.

ველოსიპედით სვლა. პარკში ველობილიკებია. თუ საკუთარი ველოსიპედი გაქვთ ან თბილისში გაქირავება შეძლებთ, ტყე სრულიად სხვა ტემპით გაიხსნება.

სოკოს კრეფა. თბილ სეზონში ტყე სოკოთი მდიდარია — ეს ნამდვილად ადგილობრივი გართობაა.

პიკნიკი ქართულად. მანგალი, შამფური, ღვინო, რამდენიმე საათი ხეების ქვეშ. ამიტომ ჩამოდიან ადგილობრივები.

დათვების თავშესაფარი ცხვარიჭამიაში

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიზეზი, სრული დღე საბადურში გასატარებლად, არის ცხვარიჭამიის სოფელში არსებული ველური ცხოველების რეაბილიტაციის ცენტრი — გზატკეცილზე, ტყეში შესასვლელთან.

დათვების თავშესაფარი 2010 წელს დაარსდა. ასზე მეტი გადარჩენილი ცხოველია: მურა დათვები, მგლები, ძროხები, ძაღლები. ადგილზე მკურნალობენ და ბუნებაში უშვებენ. ყოველდღე 11:00-დან 19:00-მდე. შესვლა უფასოა, შემოწირულობებს კი მადლობით ღებულობენ.

ეს ჩვეულებრივი ზოოპარკი არ არის — რეაბილიტაციის ცენტრია. ცხოველთა დიდი ნაწილი დაზიანებული ან ბრაკონიერებისგან ჩამოხსნილია.

გზაში კიდევ რა ნახვა ღირს

ტყის მონახულების შემდეგ საგურამოს გავლით სამხედრო გზაზე გასვლა და სტეფანწმინდისკენ გაგრძელება შეიძლება. სიონის ტბამდე დაახლოებით 30 წუთია — გაზაფხულზე ყვავილის მდელოებით, ზაფხულში ნაპირზე დასასვენებლად. უჯარმის ციხე და საქართველოს ქრონიკების ძეგლი იმავე მიმართულებით მდებარეობს.

როგორ მოვიდეთ: მანქანის დაქირავება — ერთადერთი გონივრული გამოსავალი

ტრანსპორტის საკითხი პირდაპირ გვითქვამს.

მარშრუტკა დიდუბის ავტოსადგურიდან ახლომდე მიგიყვანთ, მაგრამ გზის პირას დარჩებით — გზატკეცილზე ფეხით სიარული უსაფრთხო არ არის. ტაქსი შესაძლებელია, მაგრამ ლოდინის ფულის შეთანხმება ძვირი და მოუხერხებელია.

მანქანის დაქირავება თბილისში ყველაზე გონივრული გამოსავალია. სადაც გინდა გაჩერდები, რამდენ ხანს გინდა დარჩები, გზადაბრუნებაზე დათვებთან ჩახვალ, სიონის ტბაზე გადახვალ ან სამხედრო გზაზე განაგრძობ — ყოველგვარი შეზღუდვის გარეშე. ჯავშანი უფასო მიტანით — mydrive.club.

გზა მარტივია: თბილისი-თიანეთის გზატკეცილი კარგად არის ნიშანდებული. ნავიგატორი პრობლემის გარეშე მუშაობს. მცხეთის მხრიდან შესვლა უფრო მოსახერხებელია — იქ ყველგან ასფალტია.

ზამთარში: დარწმუნდით, რომ დაქირავებულ მანქანას ზამთრის საბურავები აქვს. შაბათ-კვირა და სადღესასწაულო დღეები თუ შეიძლება ავარიდოთ — საცობი ჩვეულებრივი მოვლენაა.

პრაქტიკული ინფორმაცია

მოკლედ

საბადურს განსაკუთრებული მიზეზი არ სჭირდება. ეს ის ადგილია, სადაც მიდიან, როცა ასფალტი და ეკრანები მობეზრდება. ერთი საათის სავალი თბილისიდან — და კავკასიური ბუნება. ზოგჯერ ამდენი საკმარისია.