ანანურის ციხე: სახელმძღვანელო და მარშრუტები

ანანური — შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე სამხედრო-საქართველოს გზაზე, თბილისიდან 66 კმ-ის დაშორებით. შესვლა უფასოა, მოსანახულებლად საკმარისია დაახლოებით ერთი საათი, ხოლო ჟინვალის წყალსაცავის ხედები მარტო გზას ამართლებს. ეს ერთ-ერთი ის ადგილია, რომლის გვერდით ქირავნული მანქანით ჩაუჩერებლად ჩასვლა უბრალოდ შეუძლებელია.

რა არის ანანური და რატომ მოდიან აქ

ციხე-სიმაგრე დგას იქ, სადაც მდინარე ვედზათხევი არაგვს ერთვის. ახლა მის გვერდად გადაჭიმულია ჟინვალის წყალსაცავი — წყალი გამაოგნებელი ფირუზისფერია. სწორედ ეს კონტრასტი — ნაცრისფერი ქვის კოშკები ლურჯ ტბასა და მთების ფონზე — ანანურს საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე ფოტოგრაფირებად ადგილად აქცევს.

ციხე XVI საუკუნეში აიგო, როგორც არაგვის ერისთავობის — ამ მთიანი დერეფნის მართვაზე პასუხისმგებელი ფეოდალური სამთავროს — მთავარი სიმაგრე. იგი კარს უკეტავდა დარიალის ხეობიდან მომავალ გზას და შეტევების დროს მოსახლეობის მთებში გაქცევის შესაძლებლობას უზრუნველყოფდა. 1795 წელს ციხის დამცველებმა ხეობაში ვერ შეუშვეს საქართველოში შემოჭრილი აღა-მუჰამად-ხანის ლაშქარი. 1739 წელს კი აქ ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური ფეოდალური ბრძოლა გათამაშდა: ქსნის ერისთავმა შანშემ ანანური იერიშით აიღო ორ სამთავროს შორის ომის პერიოდში.

XIX საუკუნის დასაწყისში, საქართველოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ, ციხე-სიმაგრე რუსული გარნიზონის ფორპოსტი გახდა. 1829 წლის მაისში ალექსანდრე პუშკინი გამოჩნდა აქ — მისი ვიზიტი ამ ადგილებზე რუსი ტურისტის ყოფნის პირველ დოკუმენტურად დადასტურებულ ფაქტად ითვლება.

ანანური 2007 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა წინასწარ სიაშია შეტანილი.

რა უნდა ნახოთ შიგნით

კომპლექსი ორ ნაწილად იყოფა: ციტადელი (ზედა, კარგად შემონახული) და ქვედა ციხე (ძირითადად ნანგრევები). ყველაფერი საინტერესო ზემოთაა.

მთავარი ნაგებობა — ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია (1689 წ.). გარედან იგი დეტალური ქვის კვეთილობითაა დამშვენებული — დიდი ჯვარი, ვაზი, ფრინველები და ცხოველები. შიგნით საკურთხევლის მხატვრობის ნაწილი შემორჩენილია. მის გვერდით დგას ღვთისმშობლის ეკლესია — უფრო ძველი და მკაცრი სტილით. ქვედა ნაწილში მკურნალის ეკლესიაა, XVI–XVII საუკუნეებისა.

კვადრატულ კოშკზე აუცილებლად ასწიეთ: იქიდან 360° პანორამა იხსნება — მთები, ხეობა და წყალსაცავის ფირუზისფერი ზედაპირი. ეს ხედი ყველაზე მეტ ტურისტს ტელეფონში მიაქვს სახლში.

მთლიანად მოსანახულებლად — დაახლოებით ერთი საათი. თუ ქვემოთ ჩამოსვლა და წყალთან ძველი ნანგრევების ნახვაც გინდათ — კიდევ 30–40 წუთი დაამატეთ.

შესვლა უფასოა. სამუშაო საათები: 10:00–18:00.

როგორ მივიდეთ თბილისიდან

მანქანით — ყველაზე მარტივი ვარიანტი. თბილისიდან ანანურამდე დაახლოებით 66–70 კმ-ია — 50–60 წუთი სამხედრო-საქართველოს გზით (მაგისტრალი S3). გზა კარგ მდგომარეობაშია, ამ მონაკვეთზე სერპანტინი არ არის. ციხე პირდაპირ გზის პირას დგას — ვერ გაცდენთ.

თუ თბილისში მანქანას MY.DRIVE-ის მეშვეობით იქირავებთ, ანანური მარტივად ჯდება ერთდღიან მარშრუტში: დილით გამოსვლა, ერთი საათის გაჩერება, შემდეგ გუდაურისკენ ან პირდაპირ ყაზბეგისკენ.

მანქანის გარეშე: დიდუბის ავტოსადგურიდან (მეტროს გვერდით) მარშრუტკები სტეფანწმინდის, გუდაურის და ფასანაურის მიმართულებით რეგულარულად დადის — მძღოლს სთხოვეთ ანანურთან გაგიშვათ. გზაში დაახლოებით ერთი საათი, ბილეთი — 4 ლარი.

როგორ მივიდეთ გუდაურიდან

გუდაურიდან ანანურამდე დაახლოებით 50 კმ-ია სამხედრო-საქართველოს გზით ქვემოთ — დაახლოებით 40 წუთი მანქანით. გზა მთიანი ხედებით ვაკისკენ ეშვება. თუ გუდაურში სათხილამურო სეზონზე ან უბრალოდ სტუმრად ხართ, ანანურში შესვლა თბილისისკენ მიმავალ გზაზე ლოგიკური დამატებაა.

როგორ მივიდეთ ყაზბეგიდან (სტეფანწმინდა)

სტეფანწმინდიდან ანანურამდე დაახლოებით 85 კმ-ია სამხრეთისკენ — დაახლოებით 1,5 საათი მანქანით. მთელი გზა სამხედრო-საქართველოს გზაზე გადის — ქვეყნის ერთ-ერთი ულამაზესი მთიანი მონაკვეთი. ლოგიკური მიდგომა: დილით სტეფანწმინდიდან გამოსვლა, ანანურში ერთი საათით შეჩერება და სადილის დროისთვის თბილისში ჩასვლა.

პრაქტიკული რჩევები

• ვიზიტის საუკეთესო დრო — დილით ან საღამოსკენ: ტურისტული ჯგუფები ნაკლებია და ფოტოგრაფიისთვის სინათლე რბილია.
• პარკინგი — უფასო, ციხის პირდაპირ, ადგილი ჩვეულებრივ არის.
• საკვები — პარკინგის მახლობლად რამდენიმე წერტილია: ხინკალი, ხაჭაპური, ყავა.
• ჩაცმულობა — ეკლესიებში დაფარული მხრები და მუხლები სავალდებულოა; შალები და საფარებლები ხშირად შესასვლელთან გასცემენ.
• ზამთარში — ციხე ზამთარშიც მუშაობს, თოვლში განსაკუთრებით ლამაზია. გზა თბილისიდან ამ მონაკვეთამდე ჩვეულებრივ გაწმენდილია.
• შეათავსეთ — ჟინვალის წყალსაცავის ხედთან (კაშხალთან, ციხიდან 2–3 კმ) და მცხეთასთან (~20 კმ თბილისიდან, უკანა გზაზე).

მოკლედ

ანანური — გაჩერება, რომელიც სამხედრო-საქართველოს გზის ნებისმიერ მარშრუტში მარტივად ემატება. თბილისიდან ერთი საათი, შესვლა უფასო, შიგნით — ნამდვილი XVI საუკუნის ციხე-სიმაგრე XVII საუკუნის ეკლესიებით და ხედით, რომელიც სიტყვებით ძნელი აღსაწერია. საკუთარი მანქანით თავად წყვეტთ, ერთი საათით გაჩერდებით თუ ნახევარი დღე დარჩებით.