ბორჯომი: რა უნდა ნახო და როგორ მიხვიდე

ბორჯომი არის პატარა მთის კურორტი თბილისიდან 160 კმ-ის დასავლეთით, ვიწრო ხეობაში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 850 მეტრის სიმაღლეზე. ადამიანები ამ ადგილისკენ სამი რამის გამო მოდიან: პირდაპირ წყაროდან მინერალური წყლის დასალევად, ევროპის ერთ-ერთ უდიდეს ეროვნულ პარკში სასეირნოდ და ქალაქის ხმაურის შემდეგ დასასვენებლად. აქ ჩამოსვლის ყველაზე კომფორტული გზა საკუთარი მანქანაა — ეს გაძლევს სვლის თავისუფლებას, სასურველ ადგილას გაჩერების საშუალებას და სხვა მარშრუტებთან კომბინირების შესაძლებლობას.

თბილისიდან

ეს ყველაზე პოპულარული მარშრუტია. მანძილი დაახლოებით 160 კმ-ია, სვლის დრო საცობების გარეშე — 2–2,5 საათი. გზა მარტივია: E60-ით დასავლეთისკენ მცხეთისა და გორის გავლით, შემდეგ ხაშურთან მოხვევა და მდინარე მტკვრის გასწვრივ ხეობაში შესვლა. ხაშურიდან ბორჯომამდე უბანი ყველაზე ლამაზია: გზა ხეობის კიდეზე კლაკნება, გვერდებზე ტყეა, ქვემოდან კი მწვანე მდინარე ჩანს.

პრაქტიკული შენიშვნა: თბილისში ან გორში ავსე საწვავი. ბორჯომის ხეობის მონაკვეთზე თითქმის არ არის გასამართი სადგურები.

თუ თბილისში ქირაობ მანქანას — ეს იდეალური ერთდღიანი ან ორდღიანი გასვლაა. ხელმისაწვდომი ავტომობილები შეგიძლია ნახო mydrive.club-ზე — უფასო მიტანა თბილისის ნებისმიერ მისამართზე, გარბენის შეუზღუდავი ლიმიტი.

ბათუმიდან

უფრო გრძელი მარშრუტი — დაახლოებით 215 კმ, სვლის დრო 3,5–4,5 საათი არჩეული გზის მიხედვით. ორი ვარიანტი არსებობს:

• ქუთაისის გავლით (სწრაფი): E60-ით აღმოსავლეთისკენ, ზესტაფონისა და სურამის გავლით, შემდეგ ბორჯომისკენ მოხვევა.
• ახალციხის გავლით (გრძელი, მაგრამ მეტი ხედებით): აჭარის მთებში, კლაკნილ, ზოგჯერ ვიწრო გზებზე.

თუ ბათუმიდან მოდიხარ, ბორჯომი ბუნებრივად ჯდება რგოლურ მარშრუტში: ბათუმი → ქუთაისი → ბორჯომი → თბილისი. ეს კოლტური 4–5 დღეში თავსდება.

ქუთაისიდან

ყველაზე ახლოს მდებარე დიდი ქალაქი — 120–130 კმ, დაახლოებით 1,5–2 საათი მანქანით. გზა სურამის გავლით გადის — გზაში შეიძლება სურამის ციხეს ჩამოუარო. მოძრაობა მსუბუქია, გზა კარგ მდგომარეობაშია.

რა უნდა ნახო ბორჯომში

ცენტრალური პარკი და მინერალური წყარო

პირველი გაჩერება — ცენტრალური პარკი. აქაა უფასო მინერალური წყაროს სასმელი სადგური — სადაც პირდაპირ მიწიდან შეიძლება წყლის დაგემოვნება. მნიშვნელოვანი დეტალი: წყაროდან ამოსული წყალი განსხვავდება ბოთლში ჩამოსხმული ბორჯომისგან. წყარო ოდნავ თბილია, აქვს გოგირდის და რკინის გამოხატული გემო. ეს სამკურნალო წყალია, მაშინ როცა ბოთლებში გაყიდული ვარიანტი სუფრის წყალია. თუ სახლში გასაღებად გინდა — ჯარი წაიღე, მაგრამ გახსოვდეს: სასარგებლო თვისებები მხოლოდ 24 საათი ნარჩუნდება.

პარკში ასევე არის საბაგირო. ვაგონი გაფორმებულია ბორჯომის ბოთლის სახით. ერთი მიმართულების ბილეთი 15 ლარი ღირს (6 წლამდე ბავშვები უფასოდ). საბაგირო მიგიყვანს სანახავ მოედნამდე 1 000 მეტრის სიმაღლეზე.

ლიქანის სასახლე

სოფელ ლიქანში, ბორჯომიდან 2 კმ-ში, დგას რომანოვების ყოფილი საზაფხულო რეზიდენცია. სასახლე XIX საუკუნის ბოლოს აშენდა. ახლა ეს სახელმწიფო რეზიდენციაა და შიგნით არ შეიძლება შესვლა, მაგრამ ტერიტორია და გარე ხედი მაინც ღირს მოკლე გაჩერებას.

ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი

სწორედ ეს არის ძირითადი მიზეზი, რომ ღამე გათევა ღირდეს. 85 000 ჰექტარი ტყე, მთის ქედები და ალპური მდელოები — ევროპაში ბუნების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დაცული ტერიტორია. პარკი 1995 წელს დაარსდა და 2007 წელს ევროპის PAN Parks ქსელში შევიდა.

პარკში 11 მონიშნული ბილიკია სირთულისა და სიგრძის მიხედვით განსხვავებული. ყველაზე მოკლე — მე-6 მარშრუტი ლიქანიდან: 13 კმ, ერთ დღეში გავლადი. შესვლა ფასიანია, რეგისტრაცია სავალდებულოა — ლიქანთან ახლოს ვიზიტორთა ცენტრში.

საბჭოური არქიტექტურა და მოზაიკები

ბორჯომი კარგი ადგილია საბჭოური ხანის ხელოვნებისა და არქიტექტურის სანახავად. სანატორიუმები, კედლებზე მოზაიკები — ბევრი ჯერ კიდევ შენარჩუნებულია. ცენტრალურ პარკში ყურადღება მიაქციე მირზა-რიზა-ხანის სახლს — სპარსულ-ქართული სტილის ნაგებობა, 1892 წელს აშენებული.

რამდენი დრო სჭირდება ბორჯომს

ნახევარი დღე საკმარისია, თუ მხოლოდ წყაროს სანახავად და პარკში სასეირნოდ მოდიხარ. ერთი-ორი დღე უფრო სწორია: ერთი დღე ქალაქსა და ცენტრალური პარკისთვის, მეორე — ეროვნულ პარკში ლაშქრობისთვის ან ბაკურიანამდე გასვლისთვის (30 წუთის სავლელი). სერიოზული ლაშქრობისთვის — 3–5 დღე.

რამდენიმე პრაქტიკული დეტალი

• ნავიგაცია: Google Maps კარგად მუშაობს ბორჯომამდე და ლიქანამდე. ეროვნულ პარკში ოფლაინ რუკები ჩამოტვირთე.
• გზები: ბორჯომამდე მაგისტრალი კარგ მდგომარეობაშია. ქალაქში ძველი ასფალტი ან ხრეში გვხვდება. ჩვეულებრივი სედანი საკმარისია.
• საწვავი: ხაშურში ან გორში ავსე. ბორჯომშიც არის გასამართი სადგურები, მაგრამ ნაკლები არჩევანით.
• პარკირება: ქალაქის ცენტრში ფასიანია, ლიქანთან და ეროვნული პარკის შესასვლელებთან — უფასო.
• საუკეთესო სეზონი: ივნისი–სექტემბერი ლაშქრობისთვის. ზამთარი — ბაკურიანში თხილამურობისთვის.

მოკლედ

ბორჯომი ერთ-ერთი ის ადგილია, სადაც საკუთარი მანქანით ჩამოსვლა ნამდვილად ღირს. შენ განსაზღვრავ ტემპს — ხეობაში გაჩერდები, ლიქანს ჩასტუმრდები, განსხვავებული გზით დაბრუნდები. თბილისიდან 2,5 საათია ერთ მიმართულებით — ეს ერთდღიანი გასვლაც გამოდის და დასავლეთ საქართველოს გასწვრივ გრძელი მარშრუტის ნაწილიც.